Nieuws

Friesland: bijzondere lokale samenwerking Nul op de Meter

17 januari 2017

 

In Friesland is iets bijzonders aan de hand. Friese corporaties en aanbieders werken samen om op grote schaal Nul op de Meter renovaties uit te voeren. Woningcorporatie Elkien nam het voortouw waarop drie grote aanbieders bij elkaar in de keuken keken om te komen tot een goed, betaalbaar Nul op de Meter concept.

De combinatie der dingen

Woningcorporatie Elkien nam het initiatief tot de start van een productieve samenwerking tot innovatie. Directeur bestuurder Alex Bonnema ziet een kans in de combinatie der dingen. “Er is duidelijk iets gaande als het gaat om de energietransitie. We zien dat in Nederland over 15 jaar het aardgas op is en we willen af van fossiele brandstof. Het doel van Elkien is om betaalbare huurwoningen te behouden. Dat betekent dat de variabelen huurprijs en energieprijs niet moeten fluctueren. Daarnaast hebben we in Friesland te maken met vergrijzing. Deze trend zet nog wel even door, dus ook dat moeten we aanpakken. Met Nul op de Meter kunnen we al die opgaven combineren. Met een goed en betaalbaar concept kunnen we zo´n 15.000 van onze woningen renoveren naar Nul op de Meter, zonder dat de woonlasten (huur + energiekosten) omhoog moeten. Maar Nul op de Meter zorgt er ook voor dat de woonlasten in de toekomst stabiel blijven en daar komt bij dat 80% van deze woningen tegelijk klaargemaakt kan worden om eenvoudige zorg te ontvangen door middel van technologie.”

Lange adem bieden

Bonnema geeft aan dat deze aanpak niet mogelijk is met  korte termijn oplossingen en zocht daarom naar langdurige samenwerking, lokaal in Friesland. “Wij ambiëren dat onze huurders maximaal €620,- per maand aan woonlasten betalen. Om dit mogelijk te maken met bijvoorbeeld de inzet van Nul op de Meter renovaties, is innovatie noodzakelijk maar marktpartijen kunnen alleen innoveren als het voor de lange termijn is. Daarom moeten we volume hebben en de krachten bundelen. Daar moet je een lange adem voor bieden, anders krijg je korte termijn innovatie waar korte oplossingen uit voortkomen. Wij gaan, samen met de aanbieders, voor langjarige innovaties.”

Krachten bundelen

Om het Nul op de Meter concept zo goed mogelijk te kunnen ontwikkelen, moet worden samengewerkt en dus vroeg Elkien de drie grootste aanbieders in de regio; Bouwgroep Dijkstra Draisma, Van Wijnen en Jorritsma Bouw, om kennis te delen. “Je moet een alliantie aangaan anders blijft het ieder voor zich. Deze drie partijen hebben allemaal hun eigen kracht, de kunst is om deze zo goed mogelijk te combineren.”

Aanbieders geven kijkje in de keuken

Een van de enthousiaste aanbieders is Bouwgroep Dijkstra Draisma. “Wij willen vanuit de keten een verschil maken”, vertelt Biense Dijkstra, directeur van Dijkstra Draisma. En dat deden ze. Gedurende twee maanden hebben de drie bedrijven elkaar minstens een keer per week ontmoet én, heel bijzonder, bij elkaar in de keuken gekeken. Dat is nieuw in de bouwwereld. “Ja dat ook was zeker wel spannend”, vertelt Dijkstra. “Je wisselt toch je laatste innovaties uit en dat is niet gebruikelijk, maar we hebben allemaal de stoute schoenen aangetrokken. Hierdoor werd duidelijk waar ieders sterke punten zitten.” Dijkstra Draisma heeft bijvoorbeeld veel geïnnoveerd op het gebied van gevels en heeft zelfs een robot aangeschaft om steenstrips te plaatsen. Van Wijnen ontwikkelde al een energiekern met garantie op de prestaties en Jorritsma heeft op logistiek gebied het meest geïnnoveerd en is goed thuis in het aardbevingsgebied.  “Door deze innovaties samen te voegen, kunnen we het beste en meest betaalbare NOM-product leveren,” zegt een overtuigde Dijkstra.

Het Nul op de Meter concept dat uit de samenwerking kwam, is gepresenteerd aan Elkien mét de garantie dat de prijs nog eens 20% zal dalen! “Die garantie op de prijsdaling is natuurlijk fantastisch!”, zegt Bonnema.

Ook gemeenten sluiten aan

De woningcorporatie biedt volume en de aanbieders een top concept. Hier stopt de samenwerking niet. Ook de vier gemeenten, gemeente Leeuwarden, Súdwest Fryslân, Heerenveen en Smallingerland, waar veel van het vastgoed van Elkien staat, werken mee. “Dit zijn de vier gemeentes met een visie op duurzaamheid en hier niet alleen over praten maar dit ook daadwerkelijk gerealiseerd willen zien,” vertelt Bonnema. “Gemeente Súdwest Fryslân wil bijvoorbeeld dat in 2030 alle huurwoningen in de gemeente energieneutraal zijn en eist dat alle nieuwbouw vanaf 2020 energieneutraal is. Dat is dapper!”

Allianties van belanghebbenden, dat is de toekomst

Om te komen tot een dergelijke alliantie van belanghebbenden, zoals in Friesland, is afgestapt van de traditionele manier van samenwerken. “Voor innovatie moet je afscheid nemen van de traditionele opdrachtgeversrol. Beschrijf geen ingewikkelde doelstellingen maar ga na wat de belangen zijn van alle stakeholders. De langjarige belangen. Deze belangen moeten op één lijn komen. Door wederzijds begrip kom je tot inzicht en de beste oplossingen,” zegt Bonnema. En Dijkstra ziet een nieuwe rol voor de aanbieders: “Laten we onze angsten achter ons laten en de naam concurrent veranderen in partner.” Nul op de Meter in Friesland, hier gaan we zeker meer van horen.