Nieuws

Monitoren met respect voor privacy

18 juli 2016

Stroomversnelling werkt aan databescherming voor bewoners

Bewoners van Nul op de Meter woningen krijgen veertig jaar lang garantie op de energieprestatie van hun woning. Voorwaarde is dat een woningcorporatie of aanbieder kan monitoren of de apparatuur naar behoren werkt, want alleen dan kunnen de gegarandeerde prestaties worden geleverd. De data afkomstig uit woningen zijn echter privacygevoelig. Hoe gaan we daar als Stroomversnelling mee om?

De NOM-garanties die bouwers en installateurs afgeven, zijn gebaseerd op een aantal voorwaarden, zoals goed werkende installaties. Als de apparatuur niet goed werkt, kan dit betekenen dat de woning meer energie gebruikt of minder energie levert dan waarvan was uitgegaan. Dit moet de bouwer of installateur herstellen, maar dat kan alleen als hij er weet van heeft. Daarom is het voor de bouwers en installateurs noodzakelijk om inzicht te hebben in het functioneren van de installaties.

Voor bewoners zelf is het overigens ook goed om inzicht te hebben in het energiegebruik. Op basis van die data kunnen zij zien of zij binnen het geschatte verbruik blijven of daar overheen gaan. Dit geeft hen de mogelijkheid om hun gedrag daar (desgewenst) op aan te passen.

De meetgegevens zijn echter niet zomaar beschikbaar. Meetgegevens afkomstig uit woningen vallen onder de privacywetgeving en zijn juridisch gezien eigendom van de bewoners. Zij moeten dan ook toestemming geven als een derde die gegevens wil uitlezen. Zonder die toestemming mogen de gegevens niet worden uitgelezen en verwerkt.

Bewoners van huurwoningen die met de woningcorporatie een energieprestatievergoeding (EPV) hebben afgesproken, zijn overigens verplicht de woningcorporatie te machtigen om de energieprestaties van de woning uit te lezen. De woningcorporatie moet de huurder namelijk jaarlijks een overzicht geven van diens energiegebruik. Dat kan alleen als de corporatie (eventueel via de aanbieder) inzicht heeft in de energieverbruiksgegevens in de woning.

Handleiding monitoring

Stroomversnelling vindt het van groot belang om zorgvuldig om te gaan met de meetgegevens afkomstig uit woningen. Het belang van de huurder staat bij de hele renovatie immers voorop. Om dit zorgvuldig handelen te stimuleren, komt Stroomversnelling deze zomer met de Handleiding Monitoring. Daarin worden de harde voorwaarden en praktische tips benoemd voor een deugdelijke omgang met monitoring.

De belangrijkste tip is het belang van duidelijke communicatie: geef de bewoners volstrekte duidelijkheid over wat er wordt gemeten en wat daarmee wordt gedaan. Vertel de bewoners wat hun rechten zijn en wat er gebeurt als zij géén toestemming voor monitoring willen geven of die willen intrekken.

Vertrouwen

Stroomversnelling-lid MPARE houdt zich al enkele jaren bezig met monitoring en werkt aan oplossingen waarbij de privacybescherming van bewoners bovenaan staat. “Wij bieden bewoners en aanbieders een onafhankelijk platform. Dit platform wordt aan de ene kant gekoppeld aan de meetapparatuur in woningen en aan de andere kant aan (internet)applicaties die zichtbaar maken wat de prestaties van een woning zijn”, vertelt MPARE-directeur Hans Ottens.

“Bewoners kunnen door middel van die apps bijvoorbeeld direct zien hoeveel warmte en elektriciteit ze verbruiken en hoeveel energie de zonnepanelen opwekken. Vervolgens kunnen zij zelf aangeven welke partijen inzicht krijgen in welke gegevens. Als onafhankelijk platform doen wij niets zonder toestemming van de bewoners. Zij zijn en blijven de baas over hun gegevens.”

Volgens Ottens stelt de privacywetgeving hoge eisen aan de communicatie met de bewoners van een NOM-woning en aan het vertrouwen dat voor en tijdens de NOM-renovatie tussen de betrokken partijen wordt opgebouwd. “Wij nemen de bewoners vanaf het begin mee en laten hen een belangrijke rol spelen in ons systeem. Als bewoners er vertrouwen in hebben dat hun gegevens zorgvuldig worden opgehaald en alleen worden gedeeld met partijen die zij gemachtigd hebben, dan zullen ze ook best bereid zijn om daarvoor toestemming te geven. Zeker als ze begrijpen dat die data noodzakelijk zijn om te kunnen zien of alles naar behoren werkt en of de gegarandeerde prestaties worden behaald.”

Consequenties

Maar wat zijn de consequenties als een bewoner besluit om de data niet te willen delen met aanbieders? “Dan moet die aanbieder geregeld iemand langs sturen om in de betrokken woning naar de meetgegevens te kijken en de installaties ter plekke te controleren”, zegt Ottens. “Dat zou de kosten enorm verhogen. Maar bovendien: de bewoners moeten dan iemand in huis laten rondkijken. Daar zitten zij toch ook niet op te wachten.”

Volgens Stroomversnelling kan de NOM-prestatie niet meer worden gegarandeerd als een bewoner geen toestemming geeft om de meetgegevens te delen. Een technisch mankement aan de zonnepanelen op een paar mooie zomerse dagen kan immers al funest zijn voor de jaarlijkse prestaties. Juist daarom is het van groot belang dat bewoners er zelf achter staan om de meetgegevens van hun woning met de betrokken woningcorporatie, aanbieder of installateur te delen.

Meer weten?

Stroomversnelling publiceert medio september de Handleiding Monitoring voor Stroomversnelling-leden, met voorwaarden en tips hoe om te gaan met meetgegevens uit de woning. De handleiding bevat ook een Bewerkersovereenkomst waarmee woningcorporaties en aanbieders/installateurs hun verantwoordelijkheden vastleggen. De handleiding is straks te vinden op Energielinq , de kennisdatabase voor Nul op de Meter. Nog andere vragen? Neem contact op met Marten Witkamp: mwitkamp@stroomversnelling.nl.