Regelgeving

Waarom dit thema

Een belangrijk onderdeel van de energietransitie in Nederland, is het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Er staan in totaal 4,5 miljoen naoorlogse woningen op de nominatie om gerenoveerd te worden. De ambitie is dat een woning na renovatie op jaarbasis net zoveel energie opwekt als een gemiddeld huishouden gebruikt, waardoor de energiekosten gemiddeld genomen op nul uitkomen: Nul op de Meter.

Om snelheid en massa te kunnen maken, is een industrieel bouwproces nodig. Door op industriële en uniforme wijze te bouwen, gaan de renovatiekosten omlaag en wordt de doorlooptijd van de renovaties versneld. Daarnaast zijn er efficiënte en vlotte vergunningsprocedures nodig, die zo min mogelijk tijd (en dus ook geld) kosten en niet tot vertraging of onzekerheden in het proces leiden. Om het vergunningverleningsproces te stroomlijnen, werkt Stroomversnelling nauw samen met gemeenten en andere overheden. Dit betreft met name de regelgeving op het gebied van de Omgevingswet, Ruimtelijke kwaliteit, de Flora- en faunawet en de legeskosten die aan gemeenten worden betaald in verband met de behandeling van vergunningsaanvragen.

Wat wil Stroomversnelling bereiken

Stroomversnelling wil dat het gehele vergunningverleningsproces rond renovaties wordt vereenvoudigd en versneld, zonder dat aan de in de vergunning beoogde maatschappelijke doelen wordt getornd. Stroomversnelling zorgt ervoor dat die doelen zijn geborgd. Uiteindelijk moet het zo zijn dat met één check en één handtekening van de vergunningverlener alles geregeld is en de Nul op de Meter-renovatie van start kan gaan. Dat is voor alle betrokkenen het meest wenselijk. Er wordt door alle betrokken partijen hard aan gewerkt om dat mogelijk te maken.

Waar werkt Stroomversnelling nu aan

Stroomversnelling werkt aan standaarden en basisconcepten voor Nul op de Meter-woningen die gegarandeerd aan de wet- en regelgeving voldoen. Elk bouwpakket wordt volledig in de fabriek gemaakt en op de plek van bestemming gemonteerd. En ook al kan elke gevel in aanzicht verschillen, de achterliggende principes zijn hetzelfde en de uitvoering is gestandaardiseerd.

De kracht van deze aanpak is dat alle eisen vanaf het begin integraal in het ontwerp worden meegenomen en verwerkt. Daarover zijn met de betrokken partijen harde, controleerbare afspraken gemaakt. Als het NOM-Keur op de aanvraag voor de renovatie staat, is dat de garantie dat aan het wettelijk vereiste kwaliteitsniveau wordt voldaan. Op basis daarvan kunnen de procedures rond de omgevingswet, ruimtelijke kwaliteit en natuurbescherming worden vereenvoudigd en verkort.

Omgevingswet

Met de ministeries van Infrastructuur en Milieu (IenM) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) zijn afspraken gemaakt over bestemmingsplannen, bouwbesluit en leges. Op dit moment kan gebruik worden gemaakt van de verruimde kruimelprocedure. Die maakt het mogelijk via een korte, snelle procedure (8 weken in plaats van 26 weken) van het bestemmingsplan af te wijken. Bij het ingaan van de Omgevingswet, in 2018, kan een gemeente zelf een omgevingsplan schrijven, waarin de plannen van Stroomversnelling worden meegenomen. Daarmee vervalt (de toets op) het bestemmingsplan.

Aan de eisen van het bouwbesluit wordt voldaan doordat Nul op de Meter-renovaties onder het NOM-Keur vallen. Het NOM-Keur garandeert dat elke renovatie die door Stroomversnelling wordt geïnitieerd ruimschoots voldoet aan het bouwbesluit. Daarnaast wordt gewerkt aan snelle, eenvoudige vergunningenprocedures, waardoor een gemeente nauwelijks tijd kwijt is aan de vergunningsaanvraag en de kosten dus zeer beperkt kunnen blijven.

Ruimtelijke kwaliteit

NOM-woningen krijgen een nieuwe schil (gevels en dak), waardoor het uiterlijk van woningen flink kan veranderen. Als het welstandsbeleid in een gemeente zich richt op het in stand houden van bestaande architectuur, kan dit tot lange procedures en beperkte ontwerpvrijheid leiden. Daarom hebben Stroomversnelling en het Team Ruimtelijke Kwaliteit Nederland (TRKN) een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Zij werken aan:

  • algemene richtlijnen voor ruimtelijke kwaliteit in Stroomversnelling-concepten om een basisniveau te kunnen garanderen;
  • een uniforme aanpak op lokaal niveau om te zorgen dat het uiterlijk van woningen past binnen de lokale context;
  • kennisontwikkeling, zodat kennis over (esthetische) mogelijkheden bij een industrieel bouwproces wordt verspreid onder en gedeeld door welstand-coördinatoren en het gesprek tussen welstand, gemeente en bouwers wordt gestimuleerd.

Natuurbescherming

In veel naoorlogse woningen bevinden zich rust- en broedgelegenheden voor gierzwaluwen, huismussen, vleermuizen en steenmarters. Om NOM-renovaties uit te voeren, is een ontheffing nodig van de Flora- en faunawet. In principe zou dus voor elk project een ontheffing moeten worden aangevraagd, (hetzelfde) onderzoek worden uitgevoerd en maatregelen worden genomen.

Om dit te voorkomen, ontwikkelt Stroomversnelling samen met het ministerie van Economische Zaken een nieuwe werkwijze. In alle Stroomversnelling-concepten zitten dus standaard hoogwaardige nest- en broedgelegenheden voor huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen. Dit betekent dat voor nieuwe projecten geen nieuwe ontheffing hoeft te worden aangevraagd. Elke bouwer die volgens de Stroomversnelling-werkwijze werkt en het NOM-Keur heeft, voldoet ruimschoots aan de doelstellingen van de Natuurbeschermingswet.

Meer informatie

Brochure Stroomversnelling Nederland; 4,5 miljoen woningen naar Nul op de Meter. Hoe gemeenten eenvoudig kunnen bijdragen (2015). In oktober 2016 verschijnt een update van deze brochure.

Heeft u een specifieke vraag, neem dan contact op met Stroomversnelling-specialist Merel Philippart: philippart@squarewise.com

Relevante nieuwsberichten

Veelgestelde vragen

Geldt de flora en fauna-ontheffing voor alle Stroomversnelling bouwers?

De huidige ontheffing geldt alleen voor de vier bouwers die aan de wieg hebben gestaan van de Stroomversnelling: BAM, Dura Vermeer, Ballast Nedam en VolkerWessels. Stroomversnelling werkt aan de ontwikkeling van een brede ontheffing die voor alle Stroomversnelling-bouwers gaat gelden.

Zijn er gemeenten die de leges hebben verlaagd in het kader van Nul op de Meter?

Ja, de gemeente Amersfoort.