Salderen

Waarom dit thema

Een Nul op de Meter-woning wordt zo mogelijk uitgerust met zonnepanelen. De elektriciteit die via de zonnepanelen wordt opgewekt maar niet meteen gebruikt, wordt terug geleverd aan het openbare elektriciteitsnet. Dit geldt voor ongeveer 75 procent van de totale opwek. Op momenten dat de zon niet schijnt, maakt de woning gebruik van de energie die het net levert.

De salderingsregeling verplicht de energieleverancier om voor de terug geleverde elektriciteit dezelfde prijs (inclusief belastingen en transportkosten) te betalen als de prijs die hij rekent voor de energie die hij levert aan de woning. Gratis uitwisselen met het net dus. Levert een bewoner op jaarbasis meer aan het net dan hij afneemt, dan is de vergoeding voor de extra terug geleverde energie aanzienlijk lager.

De huidige salderingsregeling is op termijn niet houdbaar omdat duurzaam opgewekte elektriciteit steeds goedkoper wordt en een steeds groter aandeel van de totale energiemix uitmaakt. Mensen met zonnepanelen hebben dan een voordeel terwijl zij niet bijdragen aan de kosten die worden gemaakt om decentrale opwek te faciliteren. Het algemene, centrale energiesysteem zorgt er immers voor dat er altijd energie beschikbaar is, ook als de zon niet schijnt (’s nachts) of als de vraag de opbrengst overstijgt (’s winters). De huidige salderingsregeling blijft in ieder geval tot 2020 van kracht, maar de verwachting is dat de regeling daarna wordt aangepast. In 2017 wordt de huidige regeling geëvalueerd, op basis daarvan wordt nieuw beleid ontwikkeld voor na 2020. Zou de salderingsregeling volledig worden afgeschaft, dan zouden de huidige bewoners van NOM-woningen alsnog een forse energierekening moeten betalen. Voor de energie die een woning van het net krijgt, zou het huishouden een hoger tarief moeten betalen dan wordt ontvangen voor de energie die de woning aan het net levert. Dit komt neer op een verschil van ongeveer 600 euro per jaar. De betaalbaarheid van Nul op de Meter-oplossingen wordt daarmee een stuk lastiger.

Het probleem is deels te ondervangen met energieopslag in de woning. De verwachting is dat toekomstige Nul op de Meter concepten opslagsystemen zullen hebben, maar de kosten daarvoor moeten eerst dalen voordat dit het afschaffen van de salderingsregeling zou kunnen opvangen.

Wat wil Stroomversnelling bereiken

Stroomversnelling wil dat er een goede overgangsregeling komt als de salderingsregeling wordt afgeschaft. De Nul op de Meter-concepten die op dit moment worden gebouwd, moeten straks gebruik kunnen maken van een overgangsregeling. Die zekerheid is cruciaal om het investeringsvertrouwen in de markt te waarborgen en een innovatieslag te kunnen blijven maken in NOM-concepten. Als die overgangsregeling er komt, zeker voor bestaande NOM-renovaties, kan de salderingsregeling best worden aangepast. Er is momenteel een discussie gaande of de elektriciteitsprijs van leveren en kopen de echte marktwaarde moet hebben of door regels aan elkaar gelijk moet worden gesteld, zoals nu het geval is. Het antwoord op die vraag maakt echter nauwelijks uit, want ook bij echte marktprijzen blijft de prijsprikkel voor kleinverbruikers klein (enkele centen per kilowattuur en hooguit enkele tientjes per jaar). De gedragsverandering als gevolg hiervan is nog kleiner. De discussie is daardoor vooral theoretisch. Voor Stroomversnelling zijn de volgende vragen belangrijker:

  • Hoe krijgen huishoudens de juiste prikkel om hun huis te renoveren op een manier die echt effect heeft op het verduurzamen ervan? (Dus niet alleen 3 MWh zonnestroom opwekken, maar ook bezien hoe 15 MWh te besparen.)
  • Hoe voorkomen we onrendabele investeringen in het decentrale elektriciteitsnet en daarmee samenhangend: is het mogelijk om lokale opslag te stimuleren om daarmee de piekvraag en het piekaanbod af te toppen?

Als hele wijken worden gerenoveerd naar Nul op de Meter, zal op momenten van felle zon en weinig gebruik veel meer elektriciteit worden aangeleverd dan het decentrale net kan verwerken. Dat betekent ofwel dat het net moet worden verzwaard voor een paar momenten per jaar, ofwel dat aansluitingen wat minder ‘invoedcapaciteit’ krijgen om problemen tijdens deze situaties te voorkomen. Dit probleem speelt overigens niet alleen bij zonnepanelen. De elektriciteitsvraag voor warmtepompen kan zelfs nog een grotere piekvraag creëren.

Voor Stroomversnelling is het écht verduurzamen van de woningvoorraad in Nederland het belangrijkste doel. Prikkels gericht op het integraal verduurzamen van de hele woning (in plaats van losse maatregelen) en het energiesysteem dat deze verandering kan faciliteren, zouden daarbij voorop moeten staan.

Waar is Stroomversnelling nu mee bezig

Stroomversnelling wil de besluitvorming op dit vlak positief beïnvloeden en is hierover proactief in gesprek met beleidsmakers, politici en andere belanghebbenden.

Heeft u een specifieke vraag of wilt u een gesprek over salderingsregeling, neem dan contact op met Stroomversnelling-specialist Ron van Erck: rverck@stroomversnelling.nl